แนวทางการศึกษา

The only way forward, if we are going to improve the quality of the environment, is to get everybody involved.

— Richard Rogers

ขอต้อนรับท่านสู่วิชา น.๗๘๗ ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการประเมินผลกระทบที่มีต่อสิ่งแวดล้อม ในส่วนของผม ด้วยความยินดี

วิชา น.๗๘๗ เป็นวิชาบังคับวิชาหนึ่งของสาขาวิชากฎหมายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตามหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

การศึกษาวิชานี้มุ่งหมายให้นักศึกษาได้มีโอกาสศึกษาและทำความเข้าใจประวัติความเป็นมา ทฤษฎี หลักการ เนื้อหาและขั้นตอนการประเมินผลกระทบที่มีต่อสิ่งแวดล้อมตามกฎหมาย ในการพิจารณาอนุมัติโครงการหรือกิจกรรมต่าง ๆ รวมทั้งผลที่ตามมา โดยเปรียบเทียบกับมาตรการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมอื่น ๆ ด้วยการเปรียบเทียบกฎหมายไทยกับกฎหมายต่างประเทศ

วัตถุประสงค์ของการศึกษา

การศึกษาวิชา น.๗๘๗ ในส่วนของผม มีวัตถุประสงค์หลักเจ็ดประการ กล่าวคือ เพื่อช่วยเพิ่มพูนศักยภาพของนักศึกษาในการ

  • ทำความเข้าใจและความคุ้นเคยกับประวัติความเป็นมา ทฤษฎี หลักการ เนื้อหาและขั้นตอนการประเมินผลกระทบที่มีต่อสิ่งแวดล้อมรูปแบบต่าง ๆ
  • ทำความเข้าใจและความคุ้นเคยกับกฎหมายว่าด้วยการประเมินผลกระทบที่มีต่อสิ่งแวดล้อมด้วยการเปรียบเทียบกฎหมายไทยกับกฎหมายต่างประเทศ
  • ผลิตงานเขียนวิชาการคุณภาพสูง เช่น บทความหรือรายงานการศึกษา
  • สื่อสาร แสดงและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น เสนอผลงานวิชาการ ร่วมและควบคุมการประชุม การอภิปรายหรือการสัมมนาอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
  • ศึกษาหรือค้นคว้าข้อมูลหรือข่าวสารคุณภาพสูง จากแหล่งและในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ตำรา หนังสือ บทความ เอกสารประเภทอื่น ๆ หรือข่าว ทั้งที่จัดพิมพ์บนกระดาษและที่เผยแพร่ในรูปแบบอื่น ๆ
  • รวบรวมหรือจัดเก็บข้อมูลหรือข่าวสารที่ศึกษาหรือค้นคว้าได้อย่างเป็นระบบ และ
  • นำข้อมูลหรือข่าวสารที่ศึกษาหรือค้นคว้าได้ หรือที่รวบรวมหรือจัดเก็บไว้ มาใช้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

เอกสารประกอบการศึกษา

  • Ronnie Harding (ed), Environmental decision-making: the roles of scientists, engineers and the public (Federal Press, 1989).
  • Ronnie Harding, Carolyn M Hendriks and Mehreen Faruqi, Environmental decision-making: Exploring complexity and context (Federal Press, 2009).
  • Tim Jewell, “Public law and the environment: the prospects for decision-making” in Tim Jewell and Jenny Steele (eds), Law in environmental decision-making: national, European, and international perspectives (Clarendon, 1998) pp73-105.
  • Jane Holder and Donald McGillivray (eds), Taking stock of environmental assessment: law, policy and practice (Routledge, 2007).
  • Jane Holder, Environmental assessment: the regulation of decision making (Oxford University Press, 2004).
  • Peter Morris and Riki Therivel (eds), Methods of environmental impact assessment 3rd Edition (Routledge, 2009).
  • John Glasson, Riki Therivel and Andrew Chadwick, Introduction to environmental impact assessment 4th Edition (Routledge, 2011).
  • Mandy Elliott and Ian Thomas, Environmental impact assessment in Australia: theory and practice 5th edition (Federal Press, 2009).
  • พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕.
  • ฉัตรไชย รัตนไชย, การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม พิมพ์ครั้งที่ ๒  (จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๕๓).
  • สถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการว่าจ้างที่ปรึกษาเพื่อศึกษา ปรับปรุงระบบการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมภายใต้พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ (สิงหาคม ๒๕๕๓).

นอกจากนั้น ยังมีบทความในวารสารกฎหมายต่าง ๆ ที่นักศึกษาสามารถค้นคว้าได้จากระบบห้องสมุด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง HeinOnline

WorldLIIAsianLIIAustLIIBAILIICanLIICommonLIIdroit.orgEUR-LexHKLIIIRLIILAWPHiLLIILII of IndiaNZLIIPACLIISAFLIIULIIคือเว็บไซต์สำหรับค้นคว้ากฎหมายชองประเทศต่างๆ ที่น่าสนใจ ในขณะที่ SSRN เป็นเว็บไซต์รวบรวมผลงานวิชาการด้านสังคมศาสตร์ที่ดี

กำหนดการศึกษา

สำหรับภาค ๒ ปีการศึกษา ๒๕๕๘ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กำหนดให้มีการบรรยายวิชา น.๗๘๗ ที่ห้อง น.๔๑๓ ทุกวันพฤหัสบดี ระหว่างเวลา ๑๗.๓๐ น. และเวลา ๒๐.๓๐ น. มีรายละเอียดดังนี้ Classes-1.001

ผมเป็นผู้บรรยายและดูแลการศึกษาสำหรับ ๑๒ สัปดาห์แรก กล่าวคือ ตั้งแต่วันพฤหัสบดีที่ ๑๘ มกราคม จนถึงวันพฤหัสบดีที่ ๗ เมษายน ๒๕๕๙

ศาสตราจารย์ ดร.บุญศรี มีวงศ์อุโฆษ เป็นผู้บรรยายและดูแลการศึกษาสำหรับสี่สัปดาห์หลัง กล่าวคือ ตั้งแต่วันพฤหัสบดีที่ ๒๑ เมษายน จนถึงวันพฤหัสบดีที่ ๑๒ พฤษภาคม ๒๕๕๘

อนึ่ง วันพฤหัสบดีที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๕๙ ไม่มีการบรรยาย เนื่องจากเป็นวันหยุดราชการ

เพื่อประโยชน์ของนักศึกษาเอง ผมขอแนะนำว่านักศึกษาควรศึกษาเรื่องที่เกี่ยวข้องด้วยตนเองก่อนร่วมการศึกษาแต่ละครั้ง

การประเมินผลการศึกษา

การประเมินผลการศึกษาวิชา น.๗๘๗ ประกอบด้วย

  • การมีส่วนร่วมในห้องบรรยาย (๓๖ คะแนน)
  • การเสนอร่างรายงานการศึกษาในห้องบรรยาย (๑๔ คะแนน) และ
  • การส่งรายงานการศึกษา (๕๐ คะแนน)

การมีส่วนร่วมในห้องบรรยาย (๓๖ คะแนน)

การมีส่วนร่วมในห้องบรรยายประกอบด้วยการเข้าห้องบรรยาย (๑๒ คะแนน) และการร่วมกิจกรรมในห้องบรรยาย (๒๔ คะแนน)

ในการบรรยายแต่ละครั้งของ ๑๒ สัปดาห์แรก นักศึกษาแต่ละคนที่เข้าห้องบรรยายและลงชื่อในแบบพิมพ์ที่ผมกำหนด จะได้รับคะแนน “การเข้าห้องบรรยาย” ๑ คะแนน สำหรับการเข้าห้องบรรยายครั้งนั้น ๆ อนึ่ง นักศึกษาแต่ละคนอาจได้รับคะแนน “การร่วมกิจกรรมในห้องบรรยาย” เพิ่มเติมอีก ๒ คะแนน หากผมพอใจว่านักศึกษาแต่ละคนเช่นว่านั้นมีส่วนร่วมในการบรรยายครั้งนั้น ๆ อันเหมาะสม

ในการบรรยายแต่ละครั้งของ ๑๒ สัปดาห์แรก นักศึกษาที่เข้าห้องบรรยายและลงชื่อในแบบพิมพ์ที่ผมกำหนดอย่างครบถ้วน แต่ไม่สามารถทำให้ผมพอใจได้ว่าตนมีส่วนร่วมในการบรรยายครั้งนั้น ๆ อันเหมาะสม นักศึกษาผู้นั้นจะได้รับเฉพาะคะแนน “การเข้าห้องบรรยาย” (๑ คำแนน) สำหรับการบรรยายครั้งนั้นเท่านั้น จะไม่ได้รับคะแนน “การร่วมกิจกรรมในห้องบรรยาย” (๒ คะแนน) สำหรับการบรรยายครั้งนั้น ๆ เลย

นักศึกษาที่มิได้เข้าห้องบรรยายหรือมิได้ลงชื่อในแบบพิมพ์ที่ผมกำหนด อาจได้รับคะแนน “การเข้าห้องบรรยาย” (๑ คะแนน) สำหรับการบรรยายแต่ละครั้งที่ตนมิได้เข้าห้องบรรยายหรือมิได้ลงชื่อในแบบพิมพ์ที่ผมกำหนด หากได้ยื่นหลักฐานเป็นหนังสือแสดงเหตุผลอันสมควรต่อผมโดยไม่ชักช้าและผมเห็นว่านักศึกษาผู้นั้นมีเหตุผลอันสมควรจริง

นักศึกษาที่ได้รับคะแนน “การเข้าห้องบรรยาย” (๑ คะแนน) ตามวรรคก่อน อาจได้รับคะแนน “การร่วมกิจกรรมในห้องบรรยาย” (๒ คะแนน) เพิ่มเติมด้วย หากได้ยื่นหลักฐานเป็นหนังสือโดยไม่ชักช้าแสดงให้ผมพอใจได้ว่านักศึกษาผู้นั้นมีความรู้และความเข้าใจเนื้อหาสำคัญของการบรรยายครั้งนั้น ๆ เป็นอย่างดี

การเสนอร่างรายงานการศึกษาในห้องบรรยาย (๑๔ คะแนน)

ภายในวันพฤหัสบดีที่ ๒๙ มกราคม ๒๕๕๘ นักศึกษาแต่ละคนต้องไปพบผมเพื่อทำความตกลงกันให้เป็นที่ยุติว่าตนต้องการเสนอรายงานการศึกษาหัวข้ออะไรและมีเค้าโครงอย่างไร

นักศึกษาที่ได้ทำความตกลงกับผมจนเป็นที่ยุติแล้วต้องส่ง “เค้าโครงรายงานการศึกษา” ให้แก่ผมโดยไม่ชักช้า ทั้งนี้ นักศึกษาสามารถชม จัดเก็บหรือพิมพ์เค้าโครงรายงานการศึกษาที่ผมได้รับไว้แล้วได้ภายใต้รายการ “งานและคะแนน”

ในแต่ละสัปดาห์ของสัปดาห์ที่ ๘ สัปดาห์ที่ ๙ สัปดาห์ที่ ๑๐ สัปดาห์ที่ ๑๑ หรือสัปดาห์ที่ ๑๒ กล่าวคือ ในวันพฤหัสบดีที่ ๑๐ วันพฤหัสบดีที่ ๑๗ วันพฤหัสบดีที่ ๒๔ วันพฤหัสบดีที่ ๓๑ มีนาคมหรือวันพฤหัสบดีที่ ๗ เมษายน ๒๕๕๙ นักศึกษาแต่ละคนต้องสลับกันเสนอ “ร่างรายงานการศึกษา” ตามหัวข้อและเค้าโครงที่ทำความตกลงไว้กับผมตามวรรคก่อน ในห้องบรรยาย

นักศึกษาแต่ละคนควรใช้เวลาเสนอร่างรายงานการศึกษาไม่เกินสิบห้านาที

เป็นหน้าที่ของนักศึกษาทุกคนที่ต้องมีส่วนร่วมในการเสนอ “ร่างรายงานการศึกษา” ทุกฉบับ ไม่ว่าด้วยการสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม การถามคำถาม การวิพากษ์วิจารณ์ การแสดงความคิดเห็น การเสนอแนะหรือการอื่นใด อันจะเป็นประโยชน์แก่การพัฒนาร่างรายงานการศึกษาแต่ละฉบับนั้น ๆ ให้เป็นรายงานการศึกษาที่ดีต่อไป

ผมจะประเมินคุณภาพการมีส่วนร่วมของนักศึกษาแต่ละคนตามวรรคก่อน และนำไปเป็นส่วนหนึ่งในการให้คะแนนการมีส่วนร่วมในห้องบรรยายสำหรับนักศึกษาแต่ละคนนั้นด้วย

การส่งรายงานการศึกษา (๕๐ คะแนน)

นักศึกษาแต่ละคนต้องเสนอ “รายงานการศึกษา” ที่ตนได้พัฒนาจากร่างรายงานการศึกษาที่ได้เสนอไว้ข้างต้นต่อสำนักงานบัณฑิตศึกษา คณะนิติศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ภายในเวลา ๑๖.๓๐ น. ของวันศุกร์ที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๕๙

รายงานการศึกษาที่ส่งล่าช้ากว่ากำหนดตามวรรคก่อน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร จะไม่ได้รับคะแนน “การเสนอรายงานการศึกษา” (๕๐ คะแนน) เลย

“รายงานการศึกษา” ตามวรรคก่อน ต้องมีความยาวไม่ต่ำกว่า ๒๐ หน้าและไม่เกิน ๒๕ หน้า จำนวนหน้าที่ขาดหรือเกินไปจากที่กำหนดนี้จะถูกหักออกจากคะแนน “การเสนอรายงานการศึกษา” (๕๐ คะแนน) ที่นักศึกษาทำได้ หน้าละหนึ่งคะแนน

เนื่องจาก “รายงานการศึกษา” มีความยาวไม่มาก จึงไม่ต้องทำปกและเย็บเล่ม เพียงเย็บด้วยลวดที่มุมบนด้านซ้ายเท่านั้น นอกจากนั้น ก็ไม่ต้องแบ่งออกเป็นบท ๆ เพียงแสดงหัวข้อตาม “เค้าโครงรายงานการศึกษา” หรือตามความเหมาะสม ก็นับว่าเพียงพอแล้ว อีกทั้งยังไม่ต้องทำสารบัญหรือบรรณานุกรมอีกด้วย ส่วนเอกสารแนบหรือภาคผนวกให้มีได้เฉพาะกรณีจำเป็นอย่างยิ่งเท่านั้น

งานและคะแนน

ผมขอให้นักศึกษาหมั่นติดตามความเคลื่อนไหวของคะแนนและงานต่าง ๆ ของตนจากรายการ “งานและคะแนน” และหากนักศึกษามีข้อสงสัยหรือคำถามเกี่ยวกับคะแนนหรืองานของตน ขอให้ติดต่อสอบถามกับผมโดยไม่ชักช้า